Mijn verdriet

Het is inmiddels ruim één jaar geleden dat mijn vader overleed. Ik mis hem nog elke dag. Zeker nu ik soms bij mijn zoontje een bepaalde gezichtsuitdrukking zie die mijn vader ook wel eens had. Wat heb ik er veel voor over dat mijn vader ons zoontje één keer kon zien en vasthouden. Wat zou hij een trotse opa zijn geweest, zoals hij bij al zijn kleinkinderen was.

Het verdriet om mijn vader overvalt me soms ineens. Op de raarste momenten komt het ineens opzetten. Het doet soms fysiek pijn dat hij er niet meer is en dat ik nooit meer met hem kan praten. Zou die pijn ooit minder worden? Ik merk wel dat die fysieke pijn minder vaak komt nu het eerste jaar voorbij is. Tot nu toe vind ik dat tweede jaar trouwens lastiger. Mensen vragen geregeld aan me hoe het met mijn moeder gaat, maar veel minder vaak hoe het met mij gaat. Willen mensen niets meer over mijn verdriet horen? Daar durf ik eigenlijk niet naar te vragen, terwijl ik toch nog wel over mijn verdriet zou willen praten. In korte tijd verloor ik mijn vader, mijn schoonvader en mijn baan, én ik werd voor de eerste keer moeder. Verdriet en geluk kunnen zo dicht bij elkaar liggen. Ook al is dit jaar relatief rustig voor me; ik heb 2018 nog lang niet verwerkt. Zoveel heftige gebeurtenissen in één jaar… en het leven gaat ondertussen gewoon door. Dat is goed natuurlijk, maar soms ook confronterend. Heel dubbel dus!

Hoe je moet rouwen of hoe je een verlies moet verwerken, dat kan eigenlijk niemand je vertellen. Het is iets persoonlijks, waar je uiteindelijk zelf doorheen moet… maar waarbij steun van anderen wel heel erg kan helpen.

Deel je verdriet

Eind vorige maand was op televisie een indrukwekkende DWDD Summerschool te zien. Femke van der Laan vertelde over haar ervaringen in het rouwproces en hield een pleidooi voor verdriet. "Deel je verdriet en praat erover met anderen." De dagen na de uitzending las ik op social media veel reacties over deze uitzending. De algemene tendens was dat mensen het met Femke eens waren en dat verdriet gedeeld moest worden.

Ik vind dat een mooie gedachtegang en ik ben er zeker voorstander van. Iemand dierbaars verliezen is zo heftig... Daar kun je heel wat steun bij gebruiken. Tegelijkertijd vraag ik me af of er in onze maatschappij ruimte is om je verdriet te delen. Mensen hebben het druk met werken, familie, vrienden... en wie weet wat nog meer. Het leven gaat gewoon door voor de rest van de wereld, terwijl voor jou de tijd even stil blijft staan als je een dierbare bent verloren. Je moet wel door, maar soms wil je dat alles even stil blijft staan (of dat je zelfs even terug in de tijd kan). Je bent niet meer dezelfde als eerst. Er mist iets in je leven en dat komt nooit meer terug. Maar hoe leg je dat aan iemand uit? Hoe lang kun je met anderen over je verdriet praten? Waar vind je de woorden om uit te leggen hoe lastig sommige dagen zijn, hoe je dan even niets wil maar dan wel door moet gaan?

Praten over je verdriet is belangrijk; dat weet ik inmiddels uit ervaring. Toch merk ik dat het soms lastig is om over mijn verdriet te beginnen. Ik weet niet of mensen erop zitten te wachten en ik vind het af en toe moeilijk om te verwoorden hoe ik me voel.
Het afgelopen jaar heb ik wel van alles geleerd. Een dag die je van tevoren als moeilijke zag, kan meevallen... en andersom. Op de meest vreemde momenten kun je overvallen worden door je verdriet (het schoonmaken van de vriezer of het onverwachts halen van een ijsje, om eens twee voorbeelden te noemen). Steun vind je in de meest kleine dingen en kan uit onverwachte hoek komen. Soms heb je gewoon een dag voor jezelf nodig en sluit je je als het ware af voor de rest van de wereld. Ik denk regelmatig aan de wijze woorden van mijn tante: "Je zult je vader altijd blijven missen en het verdriet zal altijd blijven, maar de pijn die je er nu bij voelt wordt minder."